Centrum Astronomii
Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Aktualności (Maj 2013)

LOFAR - opening a new window on the Universe

dr hab. Krzysztof Chyży, OA UJ

LOFAR, the LOw-Frequency ARray, is a new-generation radio interferometer constructed in the north of the Netherlands and across Europa. Utilizing a novel phased-array design, LOFAR covers the largely unexplored low-frequency range from 10–240MHz and provides a number of unique observing capabilities. An overview of the instrument, the core science objectives, first observational results, and the Polish plan to get involved in exploring the low-frequency Universe will be presented.

Obserwacyjna weryfikacja wpływu efektów Jarkowskiego i YORP na planetoidy

dr Agnieszka Kryszczyńska, UAM

Od kilkunastu lat w fizyce planetoid coraz więcej uwagi poświęca się roli efektów niegrawitacyjnych związanych z oddziaływaniem promieniowania słonecznego na te ciała. Są to m. in. efekty Jarkowskiego i YORP. O ile nasze rozumienie efektu Jarkowskiego jest w miarę satysfakcjonujące, o tyle teoria efektu YORP nadal przeżywa kryzys i wymaga udoskonalenia. W tym kontekście znaczenie mają prace obserwacyjne pozwalające na weryfikację założeń teoretycznych. W ramach seminarium przedstawione będą wyniki obserwacji dokumentujące wpływ w/w efektów na planetoidy.

Paleomagnetyzm i jego zastosowania w naukach planetarnych: od domeny magnetycznej do dryftu kontynentów

prof. dr hab. Marek Lewandowski, Instytut Nauk Geologicznych PAN, Instytut Geofizyki PAN

Paleomagnetyzm jest metodą badawczą z pogranicza geologii i geofizyki. Jej podstawą jest właściwość skał, zawierających minerały ferro- lub ferrimagnetyczne, do utrwalenia kierunku lokalnego pola geomagnetycznego w postaci wektora naturalnej pozostałości magnetycznej (ang. natural remanent magnetisation, NRM). Różnica pomiędzy południkiem wektora NRM utrwalonego w skale, a południkiem aktualnym pola geomagnetycznego jest miarą rotacji badaniej skały względem bieguna geomagnetycznego.

Praktyki wakacyjne: Szerokości połówkowe rozytych linii międzygwiazdowych

Rozmyte linie międzygwiazdowe to najstarsza spośród nierozwiązanych zagadek spektroskopii. Pierwsze takie dwie struktury wykryto w 1922; do tej pory ich spis przekroczył 400 pozycji,ale jednoznacznych identyfikacji wciąż nie ma. Linie rozmyte uważane są dość powszechnie za pasma tyleż złożonych, co niezidentyfikowanych molekuł międzygwiazdowych. Istniejąca na UMK baza widm gwiazd typów OB, największa na świecie, pozwala na rozległy przegląd wszelakich struktur międzygwiazdowych.

Emisja promieniowania gamma z pulsarów milisekundowych i ich układów

prof. dr hab. Włodzimierz Bednarek (UŁ)

Celem wykładu jest dyskusja zjawisk wysokich energii obserwowanych w zakresie promieniowania gamma od pulsarów milisekundowych, ich bezpośredniego otoczenia i układów zawierających pulsary milisekundowe. W szczególności będziemy rozważali produkcję promieniowania gamma w wyniku przyśpieszania leptonów w otoczeniu pulsarów w takich obiektach jak: układy podwójne zawierające pulsar milisekundowy, mgławice wokół pulsarów, gromady kuliste i Centrum Galaktyki.

Cherenkov Telescope Array

prof. dr hab. Bronisław Rudak

Zaprezentowane zostaną:
- historia naziemnej astronomii gamma i geneza CTA
- projekt i realizacja CTA
- kluczowe cele naukowe
- udział polskich instytucji w CTA.